Çocuk ve Ebeveyn iletişiminde Duygunun Yeri

Değerli okurlarım yazıma başlamadan önce mevlid kandilinizi en içten dileklerimle kutlamak isterim. Bu hafta sizlere çocuklarla iletişimde önemli yeri olan duygu dilinden bahsedeceğim.

İletişim hayatımızın her alanında insanın insana aktabileceklerinin tümünü kapsamaktadır. İlişkilerde en çok üstünde durduğumuz iletişim konusu, yaşanan sorunların büyük bir bölümünü içermektedir. İletişim kurarken düşüncelerimizi aktarmamız kadar duygularımıza yer vermekte oldukça önemlidir. Toplumsal olarak duygularımızdan bahsetme konusunda örselendiğimiz zamanlar mutlaka olmuştur. Olumsuz duyguların çoğu zaman üstü örtülmekte, çocukluğumuzdan itibaren birçok duygumuzu engelleyecek kalıplar oluşturulmaktadır. Yazımda yer alacak olan örnekler sayesinde sizlerde bunları hatırlayacaksınızdır. “Ağlama böyle çirkin kız oluyorsun, utanılacak bir şey yok ki hadi oku şiirini duysun deden, şımarma bu kadar çok gülünmez ayıp, korkulacak bir şey yok erkek adam korkmaz, bu kadar çok öfkelenmene gerek var mı?” gibi cümlelerle bizler farkında olmadan duyguları yoksaymış oluyoruz. Olumlu duygular kadar olumsuz duygularında bizler için var olduğunu unutmamak gerekir. Konuşarak ifade edilmesine izin verilmeyen duyguların farklı yollarla ifade edildiğini görmekteyiz.

İlk olarak çocukların duygularını kabul ederek kendilerini ifade etmelerine fırsat vermeliyiz. Bugün sizlerle İletişim konusu adı altında “çocuk ve ebeveyn iletişiminde duygunun önemi”ne değineceğim.

Duygular dünyaya geldiğimiz andan itibaren var olan ve bireylerin birbiriyle iletişim kurabilmesinin ilk koşuludur.

Bu makaleyi okuduktan sonra çocuğunuzla, eşinizle kurduğunuz diyalogların içinde duygu dilini aramanızı istiyorum. Sizlerde konuşmalarımızın ne kadar rutinleştiğini fark edeceksiniz. İletişim kurarken kendi isteklerimizden, düşüncelerimizden daha çok bahsettiğimizi ve karşımızdaki kişinin duygu ve düşünceleriyle bir bağlantı oluşturmadığımızı görmüş olacaksınız.

Anahtar kelime iletişimde “anlaşılmak”tır. Çocukta olsanız yetişkin de olsanız her zaman karşınızdaki kişi tarafından anlaşılmak istersiniz. Bugünde dertleştiğiniz insanlara baktığınızda daha çok sizi anlayan insanlara kendinizi anlattığınızı fark edeceksiniz.

Duydu dili ise iletişimde anlaşılmayı kolaylaştırdığı gibi ifade ettiklerimizi de güçlendirmektedir.
Çocuk ve ebeveyn iletişiminde de ailelerden ilk istediğimiz çocuğun duygu yansıtmasını yapmaktır.
Ben parka gitmek istiyorum diyen bir çocuğa hayır şimdi dışarı çıkma saatimiz değil dedinizde; öfke, reddetme, isteğinde ısrarcı davranma görmekteyiz. Aksi takdirde direk düşüncenizi aktarmak yerine önce onun isteğini anlamak, kabul etmek ve sonrasında alternatif sunmak ise süreci değiştirecektir. Deneyebilirsiniz! İstediği olsun diye ağlayan bir çocuğa o an isteği ne ise onu dile getirdiğinizde o an sessizleşerek sizinle nasıl iletişim kurmak istediğini göreceksiniz. “ Dışarı çıkmak istiyorsun, ve şu an çıkamayacağımız için üzgün görünüyorsun. Bana biraz zaman verirsen birlikte dışarı çıkabiliriz.”

Duyguları tanımak kadar çocuğunuzun o anki duygusunu olduğu gibi kabul etmek, etkin dinlemeyi sağlamak ve ben dilini kullanmak oldukça önemlidir.

* Duyguları tanımak adına çocuğunuzla duygu çalışmaları yapabilirsiniz. Duygu kartlarından faydalanabilirsiniz. Hikaye okurken kahramanların neler hissettiğini sorgulayabilirsiniz. “Koca Ayı burada ne hissetmiş sence?” diye sorarak duygu konusunda farkındalık oluşturabilirsiniz.

* Doğruyu veya yanlışı öğretmeden önce anlaşıldığını hissettirmelisiniz. “Etkin dinleme çocuğunuzun söylediklerini sadece duyuyor olmak değildir. Onun hizasına eğilmek, göz teması kurmak, duygusunu onaylamak, ihtiyacını yansıtmaktır.” Anlaşıldığını hissettiğinde karşılıklı iletişim başlar. Öfke nöbeti geçiren bir çocuğa beş dakika boyunca doğru olanın ne olduğunu ve nasıl davranması gerektiğini anlattığınızda sizi dinleyerek verdiğiniz yönergeyi yerine getirdiğini gördünüz mü? Bu gibi durumlarda daha çok ebeveynin tahammülü azaldığı için pes ettiğini görüyoruz.

Sizlerde sizi anlamayan kişiler tarafından dinlendiğinizde aynı durumda olmuyor musunuz? Daha fazla savunucu cümlelerle kendinizi ifade ediyorsunuz, birden fazla cümleler kuruyorsunuz, duygunuzu ifade ediyorsunuz ve sonunda kaçınılmaz sona maruz kalıp sesinizi yükseltiyorsunuz. Anlaşılmadığınız için iletişim zorlaşıyor ve aktarılmak istenen düşüncelerin önüne anlaşılmayan duygular geçiyor.

Günlük konuşmalarımızda duygu içeren cümleler kurmayı deneyin. Kendinizi daha iyi ifade edebildiğinizi göreceksiniz. Böylelikle çocuğunuzda duygu dilini nasıl kullanması ve bu duygularla nasıl başa çıkması gerektiğini öğrenecektir. Kurduğunuz cümlelerde kendi duygunuza da mutlaka yer verin ki öncelikli olan iletişimde duygunuzu ifade etmek olmuş olsun.

Arkadaşı oyuncağını aldığı için arkadaşına vuran bir çocuğa; “lütfen bir daha arkadaşına vurduğunu görmemeyeyim bu doğru bir davranış değil!” Demek yerine “arkadaşına vurduğun için çok üzüldüm, canı acımış olmalı, ona daha sakin davranmanı istiyorum.” İkinci yaklaşımınızda duyguya nasıl yer verdiğimizi görmüş olmalısınız. Böylelikle çocukta davranışı ile sizin duygularınız arasında bağlantı kurarak sonuca ulaşacaktır. “Benim bu davranışım annemi üzdü ve arkadaşımın canını acıttı.” davranışı üzerinde düşünmeye sevk edecektir.

Çocuklara daha açık olmalısınız, doğru davranış değil demek onlar için pek bir anlam ifade etmez. Sebep sonuç ilişkileri kurmasını sağlamalısınız. Bunu en iyi duygu dilini kullanarak yapabilirsiniz. Böylelikle empati yapabilmesini destekleyecek, kendisini daha iyi ifade etmesini sağlayacak, davranışını sonuçla ilişkilendirebilecektir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Tuğçe Uzuner - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gölcük Gündem Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gölcük Gündem hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Gölcük Gündem editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gölcük Gündem değil haberi geçen ajanstır.



Anket Gölcük eski sanayi çarşısı alanında hangi proje uygulansın istersiniz....